Oceny: (3 razy)
PLG_VOTE_USER_RATING
Bez komentarzy

11 listopada uczestniczyliśmy w bardzo podniosłej uroczystości odsłonięcia popiersia Marszałka Józefa Piłsudskiego na skwerze przed Starostwem Powiatowym w Żywcu. Relację z tego wydarzenia zamieściliśmy tutajByło podniośle, świątecznie i wzruszająco. Były kwiaty, oficjalne gratulacje i nastrój odpowiedni dla tej chwili.

 

Łyżka dziegciu w beczce miodu

Jak nieoficjalnie dowiedzieliśmy się, fakt postawienia pomnika w Żywcu stanowił dla inicjatorów tego przedsięwzięcia ogromną radość, ale nad całością wydarzenia unosiła się jednak lekka nuta żalu i niedopowiedzeń.  Faktem bowiem jest, iż pomysłodawca i wykonawca popiersia Włodzimierz Lach czynił ogromne starania, by pomnik znalazł się na terenie Rajczy. Tak się jednak nie stało. Dlaczego? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest jednoznaczna, dlatego postanowiliśmy przyjrzeć się tej sprawie bliżej.

W tym celu rozmawialiśmy z Wójtem Gminy Rajcza Kazimierzem Fujakiem, którego oficjalne oświadczenie w sprawie propozycji postawienia popiersia Marszałka Józefa Piłsudskiego na terenie Rajczy zamieszczamy poniżej:

„- Marszałek Piłsudski to postać znacząca w historii Polski. Miejsce, które obecnie zajmuje popiersie - czyli teren Starostwa Żywieckiego – jest miejscem bardzo dobrym i godnym tej postaci. Uważamy, że Rajcza mogłaby być również miejscem usytuowania pomnika, ale jego miejsce w Żywcu jest jak najbardziej odpowiednie. Nie mamy aspiracji, by wyprzedzać Żywiec w tym względzie.

Propozycja postawienia pomnika Józefa Piłsudskiego w Rajczy była przedstawiona przez „Most Pamięci” (w jego imieniu działał Pan Włodek Lach – nota bene mieszkaniec Rajczy) około miesiąca przed Świętem Niepodległości.  Wysunięto propozycję by popiersie Marszałka stanęło tuż obok ronda w centrum Rajczy. Komisja Rady Gminy uznała, że popiersie (obelisk, pomnik) Józefowi Piłsudzkiemu się jak najbardziej się należy, lecz wskazana lokalizacja nie jest odpowiednia. Rondo i jego najbliższe okolice nie są miejscem odpowiednim na tego typu obiektów. Postawienie pomnika to bowiem jedna rzecz, ale przecież w przyszłości z pewnością w tym miejscu odbywać się będą uroczystości, manifestacje, dlatego też potrzebne jest do tego odpowiednie miejsce, plac.  Nasuwa się też pytanie – jak usytuować postać marszałka: twarzą do placu gminnego, czy też twarzą do ronda? Oba rozwiązania są nie do końca akceptowalne. Rondo (to ciąg komunikacyjny) nie powinno (nie może!) być wykorzystywane się do organizacji wieców, uroczystości, spotkań. Ustawienie go twarzą do placu gminnego – będzie jednocześnie tyłem do ronda – też nie dobre rozwiązanie. Wysunięto zatem inną opcję – to jest usytuowanie pomnika w okolicy Urzędu Gminy – inicjator nie odniósł się do tej propozycji. Jednakże należy zauważyć, że wszystko to są tereny publiczne. Zatem, aby tam postawić obiekt małej architektury wymagane jest „Zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych” do Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w Żywcu. Do zgłoszenia potrzebna jest „mapa do celów projektowych”, której pozyskanie trwa dość długo (więcej niż jeden miesiąc); stąd termin jednego miesiąca postawienia popiersia - był nierealny ze względów spełnienia formalności wymaganych prawem. Przypuszczam, że Starostwo Powiatowe – z racji, że ostatnio budowało parkingi przed swoim budynkiem – posiada aktualną mapę do celów projektowych; wydział starostwa przyjmuje zgłoszenie – więc było możliwe załatwienie formalności prawnych w bardzo krótkim czasie. To zapewne było głównym powodem, że popiersie mogło zostać osłonięte na placu obok parkingu budynku starostwa w Żywcu. Ze swej strony gratuluję inicjatorom („Mostowi Pamięci” i Panu Włodkowi Lachowi) realizacji tego przedsięwzięcia oraz władzom starostwa i mieszkańcom powiatu żywieckiego podjęcia tematu i zorganizowania pięknej uroczystości odsłonięcia popiersia. Ja, ze względu że w Gminie Rajcza również w tym czasie odbywały się uroczystości, nie mogłem brać udziału w odsłonięciu popiersia Marszałka Piłsudzkiego. Osobiście wolałbym, by popiersie było u nas, bo Rajcza mocno wpisuje się w historię odzyskania niepodległości, (w Rajczy był szpital dla żołnierzy po I wojnie światowej, znajdują również się groby legionistów) lecz miejsce w Żywcu jest równie ważne i można rzec - bardziej dostojne.

Ewa Jeremicz: Czy w przypadku pojawienia się kolejnej inicjatywy „Most Pamięci” będzie mógł liczyć na Pana wsparcie?

Wójt: „- Jestem otwarty na wszelkie propozycje. Rozważę każdą inicjatywę. Myślę, że jest jeszcze wiele wspólnych pomysłów, uroczystości i uda się nam zaplanować i zrealizować.

Dziękuję.”

 

Inaczej tę sprawę widzi Radny Gminy Rajcza Zbigniew Paciorek:

„-To ogromny żal, ze popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego nie stanęło w Rajczy. Nie były przeszkodą względy formalne, lecz zabrakło dobrej woli i zainteresowania. I tylko dzięki przychylności Pana Starosty pomnik stoi w miejscu godnym, ale Włodzimierz Lach od początku czynił starania, by znalazł się w Rajczy. Napis, jaki był na pomniku pierwotnie to „wdzięczni Rajczanie”, po odmowie ze strony osób decyzyjnych w Gminie został zmieniony. Pojawiła się opcja postawienia pomnika na skwerze w okolicy gminy, podobno miałoby to kolidować z ruchem drogowym podczas organizacji uroczystości państwowych. A tak naprawdę byłoby to tylko 11 listopada i 3 maja. Dodam jeszcze, ze również Rada Sołecka opowiedziała się za postawieniem pomnika w Rajczy, a ja miałem wielki zaszczyt wziąć udział w pięknej uroczystości odsłonięcia tego pomnika.”

Zdj. Robert Wierzbicki

Jak wynikało z rozmów przeprowadzonych 11 listopada, pojawiła się także propozycja, by popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego postawić w Ujsołach. O opinię w tej sprawie zapytaliśmy Wójta Gminy Ujsoły Tadeusza Piętkę. Stanowisko Wójta Gminy Ujsoły, do którego również zwrócił się reprezentujący „Most Pamięci” Włodzimierz Lach – inicjator i wykonawca pomnika:

„-Włodzimierz Lach zwrócił się do mnie z prośbą, by gmina Ujsoły przejęła wykonane przez niego popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego. Przystanąłem na tę propozycję i kolejnym krokiem był wybór odpowiedniego miejsca. Zaproponowałem Soblówkę, ponieważ z tym miejscem mamy plany, których realizacja ściśle związana jest z kontekstem tradycji historycznych i patriotycznych.  To ponadto miejsce bardzo mocno związane z tradycją. Dla mnie to bardzo istotny fundament – tradycja i historia, dlatego  - biorąc pod uwagę postać, która została uhonorowana tym pomnikiem - nie wahałem się nad możliwością realizacji pomysłu  postawienia popiersia w Ujsołach. Podczas gdy u nas trwały rozmowy nad wyborem miejsca – sprawę przejął Starosta żywiecki Andrzej Kalata i w ten oto sposób finalnie pomnik trafił do Żywca.”

 

Na koniec oddajemy głos wykonawcy i inicjatorowi popiersia Marszałka Piłsudskiego Włodzimierzowi Lachowi, reprezentującemu „Most Pamięci”.

„- Dajcie spokój. Ja nie muszę się tłumaczyć, nie jestem winny, chciałem ofiarować coś fajnego Rajczy, coś co byłoby na wiele lat i pokoleń. I przypominać, że w Rajczy żyją ludzie mający charakter i wzorce do naśladowania, te wzorce - to minione pokolenia Rajczan, to Marszałek Piłsudski, ale dowiedziałem się podczas prezentacji, że Piłsudski był kontrowersyjną postacią - widać NIE BYŁO MIEJSCA DLA NIEGO w mojej kochanej Rajczy. Pragnę podziękować Panu Staroście Żywieckiemu Andrzejowi Kalacie, Panu Posłowi Kazimierzowi Matusznemu, Panu Burmistrzowi Żywca Antoniemu Szlagorowi za przyjęcia z HONORAMI Józefa Piłsudskiego pod swój dach, nie sposób tutaj pominąć Wójta Ujsół Pana Tadeusza Piętki i wszystkim, którzy przyczynili się swoją dobrą wolą i działaniem do uroczystego odsłonięcia Pomnika Józefa Piłsudskiego a tym samym uczczenia Święta Niepodległości.

Dziękuję i pozdrawiam Włodzimierz Lach”

Skany korenspondencji pomiędzy panem Włodzimierzem Lachem a Wójtem Gminy Rajcza Kazimierzem Fujakiem, które udostępnił nam pan Włodzimierz:

Wykonane przez Włodzimierza Lacha popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego dzięki przychylności Starosty Żywieckiego Andrzeja Kalaty stoi w Żywcu, przed Starostwem Powiatowym. Czy Rajczanie będą mieć kiedyś „swojego” Piłsudskiego, którym tym razem nie poróżni lokalnej społeczności? 

Wszystkie wypowiedzi naszych rozmówców zostały autoryzowane i zamieszczone zgodnie z ich akceptacją.

Udostępnij Drukuj E-mail

Inne artykuły