podłaźnica
Oceny: (1 raz)
PLG_VOTE_USER_RATING
Bez komentarzy

Godne Święta to przede wszystkim szereg zwyczajów i obrzędów związanych z chrześcijańskim świętem narodzenia Jezusa. Ale nie tylko.

 

Godne Święta to także pogańskie zwyczaje i obrzędy ku czci zmarłych dusz oraz zwyczaje związane z zimowym przesileniem słonecznym. Te wszystkie elementy, chrześcijańskie i pogańskie, współistniały ze sobą, w wyniku czego powstały specyficzne zwyczaje, obrzędy składające się na cały okres bożonarodzeniowy.

 

Na Żywiecczyźnie, wczesnym rankiem, gospodarz przynosił z lasu drzewko wigilijne zwane podłaźnicą, które wieszano nad stołem, w świętym kącie izby. Wisiało tam ono przynajmniej do święta Trzech Króli. Drzewko wigilijne jako symbol życia, gwarantowało urodzaj, płodność i tym samym ciągłość wegetacji. Było też łącznikiem ze światem zmarłych. Zawieszone na nim jabłka i orzechy miały być pokarmem zmarłych dusz, natomiast zawieszone na nim główki czosnku i cebuli miały za zadanie chronić domowników od złego.

Podczas wieczerzy na stole znajdowały się wszystkie plony ziemi, tak by niczego nie zabrakło w kolejnym roku. Na stole kładziono biała płachtę, która była przeznaczona do pierwszego siewu na wiosnę, pod płachta układano siano, owies, pieniądze, na płachcie układano „godni chleb”. W niektórych domach wigilijny stół obwiązywano łańcuchem, symbolizującym więź rodzinną, by wszyscy domownicy trzymali się razem i by nikogo na przyszły rok nie zabrakło. Wieczerzę wigilijną rozpoczynano od zapalenia świecy, by pomóc wszystkim bliskim zmarłym dotrzeć do wigilijnego stołu.

Podczas wieczerzy nie można było odstępować od stołu. Od tego nakazu zwolniona była jedynie gospodyni. Jadano z jednej misy, a z każdej potrawy gospodyni odkładała do skopca trzy duże łyżki, które po wieczerzy zanoszono zwierzętom znajdującym się w gospodarstwie.

 

Dzień Bożego Narodzenia spędzano w gronie najbliższych, wstrzymywano się wtedy od wszelkich prac domowych i gospodarskich a skupiano na podniosłym i uroczystym zachowaniu atmosfery tego dnia.

 

Żrodło: wywiad ze znawcą folkloru Marcinem Biegunem

Źródło: Żywiec znany i nieznany, Tom II, 2010.

foto: Żywiec znany i nieznany, tom II, 2010.

 

 Zobacz także: Wigilia góralska

 

 

 

Udostępnij Drukuj E-mail